fbpx

H Συνέντευξη του μήνα: Κατερίνα Πραματάρη, Uni.Fund

 

31 Μαΐου 2018: Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας – ACEin καθώς και συνιδρύτρια του Uni.Fund Κατερίνα Πραματάρη μιλάει στο Corallia για την αναστροφή του brain drain, για τις startups στην Ελλάδα και δίνει συμβουλές σε νέους επιχειρηματίες για ένα αποτελεσματικό pitching με δυνητικούς επενδυτές. 

Corallia: Πού πρέπει να εστιάσει το αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας και πώς μπορούμε να αναστρέψουμε το brain drain;

Είναι κοινή διαπίστωση όλων μας ότι το αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας πρέπει να εστιάσει στην καινοτόμο επιχειρηματικότητα που μπορεί να σταθεί ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να κρατήσει εντός συνόρων το ταλέντο και το ξεχωριστό ανθρώπινο κεφάλαιο που διαθέτει η χώρα. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο μπορεί να ανακοπεί το brain-drain, αλλά να επαναπατριστούν όσοι κατέφυγαν στο εξωτερικό τα προηγούμενα χρόνια διεκδικώντας ανταγωνιστικές θέσεις εργασίας. Τα νέα funds που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του Equifund αποσκοπούν στο να στηρίξουν ακριβώς αυτή την καινοτόμο επιχειρηματικότητα και αναμένεται να συμβάλουν με αυτόν τον τρόπο καθοριστικά στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και στο brain-gain.

 

Corallia: Κάποτε λέγαμε ότι δεν υπάρχουν πολλά λεφτά για επενδύσεις στο ελληνικό οικοσύστημα των startups. Μήπως τώρα υπάρχουν περισσότερα από όσα μπορεί να απορροφήσει;

Εξαρτάται με ποια διάθεση προσεγγίζει κάποιος το ελληνικό οικοσύστημα επιχειρηματικότητας. Αν το προσεγγίζει με διάθεση να τα βρει όλα έτοιμα, τότε θα μπορούσε να πει ότι δεν υπάρχουν αρκετές startups έτοιμες να απορροφήσουν τα διαθέσιμα κεφάλαια. Αν όμως το προσεγγίζει με διάθεση να βοηθήσει στο να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν οι startups που θα διεκδικήσουν τη χρηματοδότηση, τότε υπάρχει ακόμη πολύ ακατέργαστο υλικό, πολύ ταλέντο και διάθεση για σκληρή δουλειά και δημιουργία. Πάνω από όλα, υπάρχει η ψυχή και το φιλότιμο που απαιτείται και μπορεί να κάνει μια ελληνική startup να ξεχωρίζει σε διεθνές επίπεδο, παρά τις αδυναμίες του ελληνικού περιβάλλοντος που όλοι γνωρίζουμε. Αυτό είναι κάτι που δεν το συναντά εύκολα κάποιος σε άλλες χώρες.

 

Corallia: Ποια πιστεύετε ότι είναι τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία των ελληνικών startups;

Τα δυνατά σημεία σχετίζονται με αυτό που ανέφερα παραπάνω, την έξτρα ψυχή, το πείσμα και τη διάθεση για σκληρή δουλειά και δημιουργία. Το σίγουρο είναι ότι όσοι στην Ελλάδα πετυχαίνουν σε αυτόν τον χώρο, κόντρα σε όλες τις δυσκολίες και τα εμπόδια που υπάρχουν, έχουν περίσσευμα ψυχής και ένα εσωτερικό κίνητρο πολύ πιο ισχυρό από την επαγγελματική και οικονομική επιτυχία. Ένα από τα αδύνατα σημεία των ελληνικών startups σχετίζεται όχι τόσο με τις ίδιες τις startups όσο με το στάδιο ωριμότητας του ελληνικού οικοσυστήματος επιχειρηματικότητας. Συγκρινόμενοι με άλλες χώρες, θα έλεγε κανείς ότι στην Ελλάδα είμαστε ακόμη σε πρώιμο στάδιο και παρότι υπάρχουν πλέον κάποιες δομές στήριξης, όπως θερμοκοιτίδες, διαγωνισμοί κλπ., υπάρχει ακόμη σημαντική έλλειψη γνώσης και κατανόησης του πώς λειτουργεί αυτός ο χώρος και τι χρειάζεται να κάνει κάποιος για να μπορεί να μεταφέρει πετυχημένα μία ιδέα από το χαρτί στην αγορά. Μία άλλη αδυναμία των ελληνικών startups είναι ότι σπάνια θέτουν μεγαλεπήβολα σχέδια και σκέφτονται από την πρώτη μέρα τη διεθνή αγορά, σαφώς επηρεαζόμενοι από την ευρύτερη μιζέρια που επικρατεί γύρω μας. Το να απευθυνθεί κάποιος στη διεθνή αγορά είναι ένας διακαής πόθος όλων, αλλά φαντάζει σαν κάτι πολύ μακρινό και άπιαστο. Η ίδια startup αν βρεθεί σε κάποια άλλη χώρα της Ευρώπης ή την Αμερική σκέφτεται από τη μέρα μηδέν σε διεθνή κλίμακα.

 

Corallia: Έχετε εντοπίσει ένα κοινό στοιχείο επιτυχίας και ένα στοιχείο που αποτελεί εμπόδιο στην επιτυχία μιας startup;

Τους τελευταίους μήνες έχουμε δει έναν πολύ μεγάλο αριθμό startups και έχουμε σε πολλές περιπτώσεις συναντήσει μία κοινή αδυναμία που θεωρούμε ότι αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην επιτυχία μίας startup. Αυτό σχετίζεται με την οχύρωση μίας ομάδας πίσω από μία τεχνολογία ή εξειδικευμένη γνώση και δουλειά σε έναν συγκεκριμένο τομέα χωρίς να υπάρχει επαρκής αλληλεπίδραση με την αγορά. Απεναντίας, ένα κοινό στοιχείο που συναντάμε στις επιτυχημένες startups είναι ότι τολμούν να εκτεθούν στην αγορά, να δουλέψουν με έναν στρατηγικό πελάτη, να πρέπει να αποδείξουν σε κάποιον ότι αυτό που προτείνουν δουλεύει και ότι αξίζει να πληρωθούν για αυτό.

Επιπλέον ένα άλλο μοτίβο που συναντά κανείς στην ελληνική αγορά σχετίζεται με τις συμβουλευτικές υπηρεσίες και τη δυνατότητα επέκτασης (scale-up) ενός επιχειρηματικού μοντέλου. Η έλλειψη κεφαλαίων χρηματοδότησης τα προηγούμενα χρόνια, οδήγησε πολλές ομάδες στο να προσφέρουν συμβουλευτικές υπηρεσίες σε μία αγορά για να μπορέσουν να εξοικονομήσουν κάποιους πόρους για την επιβίωσή τους. Όσες ομάδες κατάφεραν μέσα από αυτές τις συμβουλευτικές υπηρεσίες να αποκτήσουν πολύ καλή κατανόηση της αγοράς και να μετατρέψουν τη γνώση αυτή σε μία υπηρεσία που μπορεί να πετύχει γρήγορη κλιμάκωση σε διεθνές επίπεδο, έχουν ακολουθήσει ένα πολύ πετυχημένο μοντέλο. Απεναντίας, όσες ομάδες παρέμειναν στο χώρο των συμβουλευτικών υπηρεσιών και δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα προϊόν ή υπηρεσία που μπορεί να κλιμακωθεί, δεν θα βρουν εύκολα υποστήριξη από κάποιο Fund.

 

Corallia: Σύμφωνα με την εμπειρία σας, ποιοι είναι οι πρωταρχικοί λόγοι για τους οποίους μια επένδυση μπορεί να μην πάει καλά;

Προφανώς υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους μια επένδυση μπορεί να μην πάει καλά και πολλοί αστάθμητοι παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την αγορά και το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον και να είναι τελείως έξω από τον έλεγχο μιας ομάδας. Ωστόσο, πολλοί άλλοι λόγοι σχετίζονται με τον τρόπο που η ίδια η ομάδα λειτουργεί και την ποιότητα του παραγόμενου αποτελέσματος. Μία ομάδα που θα δουλέψει με εσωστρέφεια χωρίς να αφουγκράζεται από πολύ κοντά την αγορά της, που θα δουλέψει πίσω από το δικό της πλάνο και το τι αυτή μπορεί να παράξει και όχι πίσω από το τι ζητά η αγορά και έτσι καταλήξει να εξαντλήσει τη χρηματοδότηση που έχει λάβει χωρίς να έχει επαρκείς ενδείξεις ότι αυτό που δημιουργεί θα βρει στο δρόμο του στην αγορά, βαδίζει με μεγάλη πιθανότητα προς την αποτυχία. Απεναντίας, μία ομάδα που δουλεύει πολύ κοντά με την αγορά της, που θα βρει τρόπο να ελιχθεί  και να αλλάξει πορεία αν τα δεδομένα της αγοράς αλλάξουν και δεν θα απογοητευτεί στην πρώτη δυσκολία και θα τα παρατήσει, μπορεί να τα καταφέρει ακόμη και όταν προκύπτουν αστάθμητοι παράγοντες. Για αυτό και όλα τα funds και ιδιαίτερα εμείς στο Uni.Fund δίνουμε πολύ μεγάλη βαρύτητα στο ποια είναι η ομάδα και πώς λειτουργεί, στον τρόπο που προσεγγίζει τα πράγματα και τι έχει καταφέρει μέχρι τώρα με τις δικές τις δυνάμεις.

 

Corallia: Ποια θα ήταν η συμβουλή σας σε κάποιον κατά τη διάρκεια του pitching του;

Να είναι αληθινός και να προσπαθήσει να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο η ομάδα έχει λειτουργήσει και έχει χειριστεί κρίσιμες αποφάσεις, τον τρόπο με τον οποίο έχει αλληλεπιδράσει με την αγορά και οποιεσδήποτε ενδείξεις έχει ότι αυτό που προτείνει έχει αξία, είναι ανταγωνιστικό σε διεθνές επίπεδο και η αγορά θα το στηρίξει/ υιοθετήσει.

 

Corallia: Πόσο εύκολη θεωρείτε ότι είναι η εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων ενός Ερευνητικού Κέντρου ή ενός Ακαδημαϊκού Εργαστηρίου;

Η εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων ενός ερευνητικού κέντρου ή ακαδημαϊκού εργαστηρίου θέλει σύστημα, συγκεκριμένη προσέγγιση και τρόπο σκέψης και πάνω από όλα, ανθρώπους με διάθεση και χρόνο να αναπτύξουν επιχειρηματική δραστηριότητα και επιχειρηματικό τρόπο σκέψης. Αυτοί μπορεί να είναι οι ίδιοι ερευνητές ή καθηγητές ή συνεργάτες με τους οποίους υπάρχει ουσιαστική ζύμωση και συνεργασία καθώς και αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι πετυχημένες διεθνώς βέλτιστες πρακτικές βασίζονται στο συνδυασμό πρακτικών κατοχύρωσης διανοητικής ιδιοκτησίας (όπου αυτό είναι εφικτό) με το σχηματισμό και την επιχειρηματική επιτάχυνση δυναμικών ομάδων που ηγούνται της εξόδου μίας καινοτομίας στην αγορά. Σε μικρότερο βαθμό έχει λειτουργήσει το μοντέλο σύναψης συμφωνίας συνεργασίας (license agreement) με έναν μεγάλο παίκτη της αγοράς, το οποίο έχει σημαντικές δυσκολίες εύρεσης του κατάλληλου φορέα για συνεργασία, αλλά και της εξασφάλισης ενός δελεαστικού οικονομικά τιμήματος.

 

Corallia: Πιστεύετε ότι υπάρχει επαρκής διασύνδεση της ακαδημαϊκής με την επιχειρηματική κοινότητα; Τι θα προτείνατε;

Η συνεργασία της ακαδημαϊκής με την επιχειρηματική κοινότητα είναι ένας τομέας ο οποίος έχει ακόμη πάρα πολλά περιθώρια βελτίωσης. Το ευτύχημα είναι ότι κατά τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στο πεδίο αυτό, αλλά είμαστε ακόμη σε εμβρυακό στάδιο σε σχέση με το τι θα μπορούσαμε να πετύχουμε με αμοιβαίο όφελος και για τις δύο πλευρές. Από τη μία η ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα έρχεται σε άμεση επαφή με τα πραγματικά θέματα που απασχολούν την αγορά και λύνει προβλήματα ή σχεδιάζει και υλοποιεί λύσεις που έχουν άμεση εφαρμογή και μεγάλο επιχειρηματικό αντίκτυπο. Από την άλλη η επιχειρηματική κοινότητα έχει πρόσβαση στις καινοτομίες και μπορεί να κάνει πιο ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που παρέχει. Η σύνδεση της επιχειρηματικής με την ακαδημαϊκή κοινότητα δεν είναι μόνο ελληνικό πρόβλημα, αλλά ένας τομέας που συνολικά η Ευρώπη συγκρινόμενη με την Αμερική και την Ασία βρίσκεται σε μειονεκτική θέση. Ωστόσο, έχουμε ξεκινήσει ευτυχώς να κατανοούμε το πρόβλημα, να αλλάζει η αντίληψη και να επιτυγχάνονται σημαντικά βήματα προόδου προς τη σωστή κατεύθυνση.

 

Corallia: Τι είναι το Uni.fund και πώς σκοπεύει να τονώσει την ελληνική οικονομία;

Το Uni.Fund είναι ένα από τα νέα funds που δημιουργήθηκαν μέσω του Υπερταμείου Επιχειρηματικών Συμμετοχών Equifund, στο λεγόμενο παράθυρο καινοτομίας (Innovation Window) για την υποστήριξη μεταφοράς τεχνολογίας και νεοφυών επιχειρήσεων σε πρώιμο στάδιο. Στόχος του είναι να στηρίξει νέες startups μέσω χρηματοδότησης, κατά κύριο λόγο σε pre-seed στάδιο ή σε ορισμένες περιπτώσεις seed. Παράλληλα, αποσκοπεί στο να δημιουργήσει μια νέα φιλοσοφία στο ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα, τα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, υποστηρίζοντας την επιχειρηματική αξιοποίηση της έρευνας ή μεταφορά τεχνολογίας (technology transfer), όπως αλλιώς ονομάζεται. Το Uni.Fund σκοπεύει όχι μόνο στο να δώσει χρηματοδότηση σε startups και spin-offs/spin-outs (αρχικά της τάξης των 150-300 χιλιάδων ευρώ και στη συνέχεια 500 χιλ.-1 εκατ. για follow-on), αλλά κυρίως να υποστηρίξει τις εταιρίες αυτές στη χάραξη στρατηγικής για έξοδο στη διεθνή αγορά, στο πλάνο πωλήσεων και μάρκετινγκ στα φυσικά και ψηφιακά κανάλια, αλλά και στην κατάλληλη κατάρτιση και ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού τους και σε θέματα διαχείρισης διανοητικής ιδιοκτησίας. Επίσης συνεργάζεται στενά και σκοπεύει να στηρίξει όπως μπορεί τη δημιουργία και λειτουργία δομών μέσα στα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα που θα βοηθήσουν στην ωρίμανση επιχειρηματικών ομάδων και αξιοποίηση ερευνητικών αποτελεσμάτων. Με τον τρόπο αυτό αποσκοπεί στο να συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη της υγιούς και καινοτόμου επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα καθώς και στην αξιοποίηση της έρευνας που παράγεται στα ελληνικά Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, και κατ’ επέκταση στην αλλαγή της κουλτούρας και του τρόπου σκέψης των επιστημόνων και νέων επιχειρηματιών.

 

 

 

 

Βιογραφία: Η Κατερίνα Πραματάρη είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) και επιστημονική υπεύθυνος της ερευνητικής ομάδας ELTRUN-SCORE (Supply Chain and Demand Management, Collaboration and Electronic Services). Έχει Διδακτορικό Δίπλωμα από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Μεταπτυχιακό Τίτλο Σπουδών στα Πληροφοριακά Συστήματα από το ίδιο Πανεπιστήμιο.

Έχει περισσότερες από 60 δημοσιεύεις σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, Συνέδρια και βιβλία με διεθνείς εκδοτικούς οίκους και έχει λάβει πολλαπλές διακρίσεις και υποτροφίες. Έχει εργαστεί στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Τεχνολογίας της Procter&Gamble στις Βρυξέλλες στην ανάπτυξη εφαρμογών για μάρκετινγκ και πωλήσεις και στο Τμήμα Μάρκετινγκ της Procter & Gamble στην Ελλάδα.

Τα τελευταία χρόνια είχε, επίσης, ενεργή συμμετοχή στην υποστήριξη e-business πρακτικών στη Διαχείριση της Εφοδιαστικής Αλυσίδας, καθώς επίσης, εμπλοκή σε πολλαπλές ερευνητικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την τεχνολογία RFID. Έχει δημοσιεύσει μεταξύ άλλων σε περιοδικά όπως Information Systems Journal, The European Journal of OR, Computers and OR, Supply Chain Management-An International Journal, Journal of Information Technology, International Journal of Information Management.

Εγγραφή στο Newsletter

Μείνετε ενημερωμένοι εγγραφόμενοι στο newsletter του Corallia.